Azərbaycan xarici mütəxəssislər üçün açıqdır, onların işə qəbulu qaydaları isə Miqrasiya və Əmək məcəllələrində aydın şəkildə müəyyən olunub. İşəgötürən üçün əsas məsələ düzgün ardıcıllıqdır: əvvəlcə icazə, sonra müqavilə.
Qısa cavab: Azərbaycanda əcnəbini qanuni şəkildə işə götürmək üçün işəgötürən əvvəlcə Dövlət Miqrasiya Xidmətindən onun üçün iş icazəsi alır (işçi azad olunan kateqoriyaya aid deyilsə), sonra icazənin qüvvədə olduğu müddətə əmək müqaviləsi bağlayır və əmək müqaviləsi bildirişini elektron sistemdə qeydiyyata aldırır. Daha sonra işəgötürən uzadılma müddətlərinə nəzarət edir və müqaviləyə vaxtından əvvəl xitam verilməsi barədə məlumat verir.
İşəgötürən işə qəbuldan əvvəl nə etməlidir?
İlk addım işçiyə iş icazəsinin ümumiyyətlə lazım olub-olmadığını yoxlamaqdır. Məsələn, daimi yaşamaq icazəsi olanlar, xarici şirkət filiallarının rəhbərləri, azı 51% paya malik təsisçi və Miqrasiya Məcəlləsində sadalanan digər kateqoriyalar üçün iş icazəsi tələb olunmur.
İcazə lazımdırsa, onu işəgötürənin özü — hüquqi şəxs, hüquqi şəxs yaratmadan fəaliyyət göstərən sahibkar və ya xarici şirkətin filial və nümayəndəliyi — alır. İcazə alınmadan əcnəbi ilə əmək müqaviləsi bağlamaq olmaz. Müraciətə baxılarkən boş iş yerinin olub-olmaması və məşğulluq xidmətinin ehtiyacı yerli əmək ehtiyatları hesabına ödəmək imkanı nəzərə alınır, buna görə müraciətə işə cəlbetmənin əsaslandırılması əlavə olunur. Həmçinin işəgötürənin sənədləri, işçinin ixtisasını təsdiq edən sənəd və müəyyən olunmuş formada tibbi arayış təqdim edilir. 1 noyabr 2024-cü ildən icazə elektron formada verilir.
İcazə verildikdən sonra hansı öhdəliklər yaranır?
| Öhdəlik | Nə önəmlidir |
|---|---|
| Əmək müqaviləsi | Yalnız icazə alındıqdan sonra və onun qüvvədə olduğu müddətə bağlanır |
| Müqavilənin qeydiyyatı | Əmək münasibətləri gücləndirilmiş elektron imza ilə elektron informasiya sisteminə daxil edilmiş əmək müqaviləsi bildirişi qeydiyyata alındıqdan sonra yaranır |
| İş yeri | Əcnəbi icazənin verildiyi işəgötürəndə işləyir |
| Dövlət rüsumu | Müəyyən olunmuş müddətdə ödənilir — 30 gün ərzində ödənilmədikdə icazə ləğv edilir |
| Uzadılma | Ərizə icazənin müddəti bitməzdən ən azı 30 gün əvvəl verilir |
| Vaxtından əvvəl xitam | İşəgötürən 5 iş günü ərzində Miqrasiya Xidmətinə məlumat verir |
Əmək müqaviləsi lazımi qaydada rəsmiləşdirilmədən işləmək Vergi Məcəlləsinə əsasən maliyyə sanksiyalarına səbəb olur, ona görə də “icazə — müqavilə — bildirişin qeydiyyatı” ardıcıllığına ilk gündən əməl etmək daha doğrudur.
İşçinin qeydiyyatı və yaşamaq icazəsi necə rəsmiləşdirilir?
İşçinin miqrasiya sənədləri əmək sənədləri ilə paralel aparılır:
- Olduğu yer üzrə qeydiyyat — Azərbaycana gəldiyi vaxtdan 15 gün ərzində; məlumatı qəbul edən tərəf (mehmanxana, mənzil sahibi) və ya əcnəbinin özü təqdim edir.
- Müvəqqəti yaşamaq icazəsi — alınmış iş icazəsi müvəqqəti yaşamaq icazəsi üçün əsaslardan biridir.
- İki sənədin müddətləri — işçinin yaşamaq icazəsi iş icazəsinə söykənir, ona görə hər ikisinin uzadılmasını birlikdə planlaşdırmaq məqsədəuyğundur.
- İş yerinin dəyişməsi — müqaviləyə vaxtından əvvəl xitam verildikdə iş icazəsi qüvvəsini itirir; başqa əsas olmadıqda işçi 10 iş günü ərzində ölkəni tərk etməlidir.
Əcnəbini iş icazəsi olmadan işə götürmək olarmı?
Bəli, işçi azad olunan kateqoriyaya aiddirsə. Yuxarıda qeyd olunanlardan əlavə, bunlara Azərbaycan vətəndaşı ilə nikahda olanlar (vətəndaş həyat yoldaşı ölkədə yaşayış yeri üzrə qeydiyyatda olduqda), öz ixtisası üzrə işləyən yüksəkixtisaslı miqrantlar, texnologiyalar parkının rezidentləri və onların cəlb etdiyi İKT mütəxəssisləri aiddir. İş icazəsindən azad olunmaq əmək müqaviləsinin və miqrasiya statusunun rəsmiləşdirilməsini əvəz etmir — bunlar ayrı məsələlərdir.
— SME: İşə qəbuldan əvvəl namizədin azad olunan kateqoriyaya düşüb-düşmədiyini yoxlayın: əcnəbi 51% və daha çox paya malik təsisçi və ya filial rəhbəri olacaqsa, rəsmiləşdirmə qaydası tamamilə fərqlidir. İcazə lazım olduqda biz işə cəlbetmənin əsaslandırılmasını, işəgötürənin sənəd paketini hazırlayır, iş və yaşamaq icazələrinin müddətlərinə nəzarət edirik.
Tez-tez verilən suallar
İcazə alınmadan əcnəbi ilə əmək müqaviləsi imzalamaq olarmı?
Xeyr. Əmək müqaviləsi yalnız iş icazəsi verildikdən sonra və onun qüvvədə olduğu müddətə bağlanır.
Əcnəbi işçini olduğu yer üzrə kim qeydiyyata alır?
Qəbul edən tərəf — mehmanxana və ya mənzil sahibi — yaxud əcnəbinin özü, gəldiyi vaxtdan 15 gün ərzində.
Əcnəbi direktora iş icazəsi lazımdırmı?
Təsisçisi əcnəbi olan Azərbaycan hüquqi şəxsinin rəhbərinə və azı 51% paya malik təsisçiyə iş icazəsi tələb olunmur. Ölkədə yaşamaq məsələsi ayrıca həll edilir.
Əcnəbi işçi işdən çıxarsa, işəgötürən nə etməlidir?
5 iş günü ərzində Miqrasiya Xidmətinə məlumat verməlidir. Bu zaman iş icazəsi qüvvəsini itirir.
Məlumat arayış xarakteri daşıyır və fərdi məsləhəti əvəz etmir. Miqrasiya və əmək qaydaları dəyişə bilər — aktual tələbləri dəqiqləşdirin və ya SME ilə əlaqə saxlayın.
Əcnəbi işçi işə götürməyi planlaşdırırsınız? İş icazəsi, müqavilə və yaşamaq icazəsi tam sənədləşmə ilə — SME.
Mövzunun tam icmalı: Azərbaycanda Yaşamaq İcazəsi Necə Alınır (2026)
Mənbələr
Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidməti — migration.gov.az, “İş icazəsi” və “Ən çox verilən suallar” bölmələri (oktyabr 2026 vəziyyətinə). Azərbaycan Respublikasının Miqrasiya Məcəlləsi, 02.07.2013, qüvvədə olan redaksiya — e-qanun.az. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi, 7 və 13-cü maddələr, qüvvədə olan redaksiya — e-qanun.az. 22.10.2024-cü il tarixli 52-VIIQD nömrəli Qanun, 01.11.2024-dən qüvvədədir — meclis.gov.az. Dövlət Vergi Xidməti — taxes.gov.az, 02.06.2021 (rəsmiləşdirilməmiş əmək müqavilələrinə görə sanksiyalar).
Yoxlanılıb: oktyabr 2026.
