Vergi rejimi şirkət vergi uçotuna alınarkən seçilir və vergi yükü, hesabatlar, eləcə də müştərilərin sizinlə necə işləyəcəyi məhz ondan asılıdır. Yeni şirkətin nə vaxt sadələşdirilmiş vergini tətbiq edə biləcəyini, nə vaxt isə ƏDV ilə işlədiyini izah edirik.
Qısa cavab: Yeni şirkət vergi tutulan dövriyyəsi ardıcıl istənilən 12 ay ərzində 200 000 manatı keçmirsə və fəaliyyət növü qanunla istisna edilməyibsə, sadələşdirilmiş vergini — ümumi hasilatın 2%-i — tətbiq edə bilər. Əks halda şirkət ümumi rejimdə işləyir və 20% mənfəət vergisi ödəyir; 18% ƏDV isə yalnız ƏDV qeydiyyatından sonra tətbiq olunur (dövriyyə 200 000 manatı keçdikdə məcburi, yaxud könüllü). Metod uçota alınma ərizəsində göstərilir.
Sadələşdirilmiş vergini kim tətbiq edə bilər?
Sadələşdirilmiş vergi ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyatda olmayan və vergi tutulan əməliyyatlarının həcmi ardıcıl 12 aylıq dövrdə 200 000 manatdan çox olmayan şəxslər üçün nəzərdə tutulub. Əsas dərəcə ümumi hasilatın 2%-idir; ictimai iaşə və bəzi digər fəaliyyət növləri üçün xüsusi qaydalar var. Sadələşdirilmiş vergi ödəyən hüquqi şəxs mənfəət vergisinin və ƏDV-nin ödəyicisi deyil.
Xarici kapitallı şirkətlər bu rejimi ümumi əsaslarla tətbiq edir: Vergi Məcəlləsinin 3.6-cı maddəsi mülkiyyət formasından, fiziki şəxslərin vətəndaşlığından və ya kapitalın yerindən asılı olaraq vergilərin müxtəlif dərəcələrinin müəyyən edilməsini qadağan edir.
Sadələşdirilmiş vergi, yoxsa ƏDV: fərq nədir?
| Göstərici | Sadələşdirilmiş vergi | Ümumi rejim |
|---|---|---|
| Əsas vergilər | Ümumi hasilatın 2%-i | 20% mənfəət vergisi; 18% ƏDV — ƏDV qeydiyyatından sonra |
| Hədd | Ardıcıl istənilən 12 ayda vergi tutulan dövriyyə 200 000 AZN-dək | 200 000 AZN-i keçdikdə ƏDV qeydiyyatı məcburidir; daha az dövriyyədə könüllü |
| Nəyi əvəz edir | Mənfəət vergisini və ƏDV-ni | — |
| Daxil olan ƏDV | Əvəzləşdirilmir | ƏDV qeydiyyatından sonra əvəzləşdirilə bilər |
| Adətən kimə uyğundur | Pərakəndə satış və əhaliyə xidmət, kiçik dövriyyə | Şirkətlərlə iş, idxal, sürətli böyümə |
Hansı fəaliyyət növlərinə sadələşdirilmiş vergi tətbiq edilmir?
Məhdudiyyətlər Vergi Məcəlləsinin 218.5-ci maddəsində müəyyən edilib. Xüsusilə aşağıdakılar sadələşdirilmiş verginin ödəyicisi ola bilməz:
- aksizli və məcburi nişanlanmalı olan malları istehsal edən şəxslər;
- kredit təşkilatları, sığortaçılar, investisiya fondları, qiymətli kağızlar bazarının lisenziyalı peşəkar iştirakçıları, lombardlar, qeyri-dövlət pensiya fondları;
- əmlakın icarəyə verilməsindən və royaltidən gəlir əldə edən şəxslər;
- topdansatış ticarəti ilə məşğul olan şirkətlər;
- rüb ərzində işçilərinin orta sayı 10 nəfərdən çox olan istehsal müəssisələri;
- ilin əvvəlinə əsas vəsaitlərinin qalıq dəyəri 1 000 000 manatdan çox olan şəxslər;
- lisenziya tələb olunan fəaliyyətlə məşğul olan şəxslər (ayrı-ayrı istisnalarla), həmçinin təbii inhisar subyektləri və publik hüquqi şəxslər;
- qızıl, zərgərlik məmulatları, almaz və xəz-dəri məmulatları satanlar;
- vergi orqanında uçotda olan şəxslərə xidmət göstərən və iş görənlər: bu, yalnız elektron qaimə-faktura ilə rəsmiləşdirilən belə əməliyyatlar rüb ərzində xidmətlərin həcminin 30%-ni keçmədikdə mümkündür. 2023-cü ildən bu limitə qeyri-rezidentlərə invoys əsasında göstərilən xidmətlər də daxildir.
Dövriyyə həddi keçərsə, nə baş verir?
Sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi olmaq hüququ itirilir: şirkət növbəti ayın ilk 10 günü ərzində ƏDV qeydiyyatı üçün ərizə verməli və ƏDV ilə mənfəət vergisinə keçməlidir. Ona görə də birinci ilin dövriyyə proqnozunu qeydiyyatdan əvvəl hazırlamaq məqsədəuyğundur. 2026-cı ildən pərakəndə ticarət və əhaliyə göstərilən xidmətlər üzrə POS-terminal vasitəsilə nağdsız ödənişlər dövriyyədə 0,5 əmsalı ilə nəzərə alınır — ətraflı məlumat 2026-cı il vergi dəyişiklikləri haqqında məqaləmizdədir.
— SME: Rejimi yalnız dərəcəyə görə seçməyin. Hasilatın 2%-i cəlbedici görünür, lakin ümumi vergi yükünü müqayisə etmək lazımdır: marja aşağı olduqda mənfəət vergisi daha az ola bilər, ƏDV ödəyicisi olan müştərilər üçün isə daxil olan ƏDV vacibdir. Biz hər iki variantı şirkət qeydiyyata alınmazdan əvvəl birinci ilin proqnozu əsasında hesablayırıq.
Tez-tez verilən suallar
Xarici təsisçisi olan şirkət sadələşdirilmiş vergi ilə işləyə bilərmi?
Bəli, ümumi şərtlərlə. Vergi Məcəlləsi vətəndaşlıqdan və ya kapitalın yerindən asılı olaraq müxtəlif dərəcələrin müəyyən edilməsini qadağan edir, ona görə də həlledici olan dövriyyə və fəaliyyət növüdür.
Könüllü olaraq ƏDV ödəyicisi olmaq olarmı?
Bəli, dövriyyə 200 000 manatdan az olsa belə. ƏDV qeydiyyatından sonra sadələşdirilmiş vergi artıq tətbiq edilmir.
Vergi rejimi nə vaxt seçilir?
Uçota alınma zamanı: ərizədə göstərilən metod, bir qayda olaraq, təqvim ilinin sonunadək tətbiq edilir. Ona görə də qərarı qeydiyyatdan əvvəl vermək daha yaxşıdır.
Sadələşdirilmiş vergi şirkətlərə IT xidmətləri və ya konsaltinq üçün uyğundurmu?
Adətən yox: uçotda olan vergi ödəyicilərinə və qeyri-rezidentlərə invoys əsasında göstərilən xidmətlərə yalnız rüblük xidmət həcminin 30%-i daxilində yol verilir. Belə layihələr üçün çox vaxt ümumi rejim uyğundur.
Məlumat arayış xarakteri daşıyır və fərdi məsləhəti əvəz etmir. Vergi qaydaları dəyişə bilər — aktual şərtləri dəqiqləşdirin və ya SME ilə əlaqə saxlayın.
Yeni şirkət üçün vergi rejimi seçirsiniz? Hər iki variantı SME ilə hesablayın.
Mövzunun tam icmalı: Azərbaycanda Şirkət Qeydiyyatı: Əsas Addımlar və Tələblər
Mənbələr
Dövlət Vergi Xidməti — taxes.gov.az: “Sadələşdirilmiş vergi” bukleti (Bakı, 2026; taxes.gov.az/uploads/2026/buklet/1_4.pdf) — hədd, dərəcələr, istisnalar (m. 218.5) və 30% qaydası (m. 218.6.2); “Suallar və cavablar” № 11271, 05.10.2026 (200 000 manat həddi), № 11179, 12.09.2026 (0,5 əmsalı), № 11134, 01.09.2026 (m. 218.5.10), № 11199, 21.09.2026 (m. 3.6); “Vergi bələdçisi” (ƏDV qeydiyyatı, 10 gün); “Vergi Məcəlləsində edilmiş dəyişikliklər: suallar və cavablar” (2026). MKS.az, 01.03.2023 — qeyri-rezidentlərə xidmətlər 30% limitində. PwC Worldwide Tax Summaries, Azerbaijan — Corporate, 28.09.2026 (20% mənfəət vergisi, 18% ƏDV).
Yoxlanılıb: oktyabr 2026.
