Vergi rejimi, şirket vergi kaydına alınırken seçilir; vergi yükü, raporlama ve müşterilerin sizinle nasıl çalışacağı buna bağlıdır. Yeni bir şirketin ne zaman sadeleştirilmiş vergiyi uygulayabileceğini, ne zaman KDV (ƏDV) ile çalıştığını anlatıyoruz.
Kısa cevap: Yeni bir şirket, vergiye tabi cirosu herhangi 12 ardışık ayda 200.000 manatı aşmıyorsa ve faaliyet türü kanunla hariç tutulmamışsa sadeleştirilmiş vergiyi — brüt hasılatın %2’si — uygulayabilir. Aksi halde şirket genel rejimde olur ve %20 kâr vergisi öder; %18 KDV ise yalnızca KDV kaydından sonra uygulanır (ciro 200.000 manatı aşınca zorunlu ya da isteğe bağlı). Yöntem, vergi kaydı başvurusunda belirtilir.
Sadeleştirilmiş vergiyi kimler uygulayabilir?
Sadeleştirilmiş vergi, KDV kaydı olmayan ve vergiye tabi işlemleri ardışık 12 aylık dönemde 200.000 manatı geçmeyen kişilere açıktır. Temel oran brüt hasılatın %2’sidir; yeme-içme hizmetleri ve bazı diğer faaliyetler için özel kurallar vardır. Sadeleştirilmiş vergi ödeyen tüzel kişi, kâr vergisi ve KDV mükellefi değildir.
Yabancı sermayeli şirketler bu rejimi aynı koşullarla uygular: Vergi Kanunu’nun (Vergi Məcəlləsi) 3.6. maddesi, mülkiyet biçimine, gerçek kişilerin vatandaşlığına veya sermayenin kaynağına göre farklı vergi oranları belirlenmesini yasaklar.
Sadeleştirilmiş vergi mi, KDV mi: fark ne?
| Ölçüt | Sadeleştirilmiş vergi | Genel rejim |
|---|---|---|
| Temel vergiler | Brüt hasılatın %2’si | %20 kâr vergisi; %18 KDV — KDV kaydından sonra |
| Eşik | Herhangi 12 ardışık ayda vergiye tabi ciro 200.000 AZN’ye kadar | 200.000 AZN aşılınca KDV kaydı zorunlu; altında isteğe bağlı |
| Neyin yerine geçer | Kâr vergisi ve KDV | — |
| Girdi KDV’si | İndirilemez | KDV kaydından sonra mahsup edilebilir |
| Genelde kime uygun | Perakende ve bireylere hizmet, küçük ciro | Şirketlerle çalışma, ithalat, hızlı büyüme |
Hangi faaliyetler sadeleştirilmiş vergiyi uygulayamaz?
Kısıtlamalar Vergi Kanunu’nun 218.5. maddesinde düzenlenmiştir. Özellikle şunlar sadeleştirilmiş vergi mükellefi olamaz:
- özel tüketim vergisine (aksiz) tabi mallar ile zorunlu etiketlemeye tabi malları üretenler;
- kredi kuruluşları, sigortacılar, yatırım fonları, lisanslı sermaye piyasası aracıları, rehinci dükkânları ve özel emeklilik fonları;
- mülk kiralama ve telif (royalti) geliri elde edenler;
- toptan ticaret yapan şirketler;
- çeyrek bazında ortalama çalışan sayısı 10’u aşan üretim şirketleri;
- yıl başında sabit kıymetlerinin net defter değeri 1.000.000 manatı aşanlar;
- lisans gerektiren faaliyetlerde bulunanlar (bazı istisnalarla), doğal tekeller ve kamu tüzel kişileri;
- altın, mücevher, pırlanta ve kürk ürünleri satanlar;
- vergi kaydı olan mükelleflere hizmet veren veya iş yapanlar: bu, ancak elektronik faturayla belgelenen bu tür işlemler çeyreklik hizmet hacminin %30’unu aşmıyorsa mümkündür. 2023’ten bu yana yerleşik olmayanlara fatura (invoice) ile verilen hizmetler de bu sınıra dahildir.
Ciro eşiği aşılırsa ne olur?
Sadeleştirilmiş vergi hakkı kaybedilir: şirket, izleyen ayın ilk 10 günü içinde KDV kaydı için başvurmalı ve KDV ile kâr vergisine geçmelidir. Bu yüzden ilk yılın ciro tahminini tescilden önce yapmak akıllıca olur. 2026’dan itibaren perakende ticarette ve bireylere verilen hizmetlerde POS cihazıyla yapılan nakitsiz ödemeler ciroya 0,5 katsayıyla dahil ediliyor — ayrıntılar 2026 vergi değişiklikleri yazımızda.
— SME: Rejimi sadece orana bakarak seçmeyin. Hasılatın %2’si cazip görünür ama karşılaştırılması gereken toplam vergi yüküdür: kâr marjı düşükse kâr vergisi daha az çıkabilir, KDV mükellefi müşteriler için de girdi KDV’si önemlidir. Şirket tescil edilmeden önce iki seçeneği de ilk yıl tahmini üzerinden hesaplıyoruz.
Sıkça sorulan sorular
Yabancı ortaklı bir şirket sadeleştirilmiş vergiyle çalışabilir mi?
Evet, aynı koşullarla. Vergi Kanunu vatandaşlığa veya sermayenin kaynağına göre farklı oran belirlenmesini yasaklar; belirleyici olan ciro ve faaliyet türüdür.
İsteğe bağlı olarak KDV mükellefi olunabilir mi?
Evet, ciro 200.000 manatın altında olsa bile. KDV kaydından sonra sadeleştirilmiş vergi artık uygulanmaz.
Vergi rejimi ne zaman seçilir?
Vergi kaydı sırasında: başvuruda belirtilen yöntem kural olarak takvim yılı sonuna kadar uygulanır. Bu yüzden kararı tescilden önce vermek en doğrusu.
Sadeleştirilmiş vergi şirketlere BT hizmeti veya danışmanlık için uygun mu?
Genelde hayır: vergi kaydı olan mükelleflere ve yerleşik olmayanlara fatura ile verilen hizmetler, çeyreklik hizmet hacminin ancak %30’u kadar olabilir. Bu tür projelere çoğu zaman genel rejim daha uygundur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, bireysel danışmanlığın yerini tutmaz. Vergi kuralları değişebilir — güncel koşulları teyit edin ya da SME ile görüşün.
Yeni şirketiniz için vergi rejimi mi seçiyorsunuz? İki seçeneği de SME ile hesaplayın.
Konunun tam özeti: Azerbaycan’da Şirket Nasıl Kurulur? Adım Adım Rehber (2026)
Kaynaklar
Devlet Vergi Hizmeti — taxes.gov.az: “Sadələşdirilmiş vergi” kitapçığı (Bakü, 2026; taxes.gov.az/uploads/2026/buklet/1_4.pdf) — eşik, oranlar, istisnalar (md. 218.5) ve %30 kuralı (md. 218.6.2); “Suallar və cavablar” No. 11271, 05.10.2026 (200.000 manat eşiği), No. 11179, 12.09.2026 (0,5 katsayı), No. 11134, 01.09.2026 (md. 218.5.10), No. 11199, 21.09.2026 (md. 3.6); “Vergi bələdçisi” (KDV kaydı, 10 gün); “Vergi Məcəlləsində edilmiş dəyişikliklər: suallar və cavablar” (2026). MKS.az, 01.03.2023 — yerleşik olmayanlara hizmetlerin %30 sınırına dahil edilmesi. PwC Worldwide Tax Summaries, Azerbaijan — Corporate, 28.09.2026 (%20 kâr vergisi, %18 KDV).
Son kontrol: Ekim 2026.
