Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyi (AKİA) Azərbaycanda kənd təsərrüfatının güzəştli maliyyələşdirilməsinin əsas dövlət kanalıdır. Krediti tərəfdaş bank verir və layihənin mövsümiliyə, məhsuldarlığa və qiymətlərə davam gətirib-gətirməyəcəyini də məhz o qiymətləndirir.
Qısa cavab: AKİA fermerləri və aqrar biznesi müvəkkil banklar və kredit təşkilatları vasitəsilə maliyyələşdirir: 15 000 manatadək mikrokreditlər və 15 001 manatdan 200 000 manatadək güzəştli kreditlər, illik 7%-dək faizlə (kooperativlər üçün 5%-dək). Biznes plan torpağı, texnologiyanı, məhsuldarlığı və satışı aylar üzrə pul axını ilə əlaqələndirməlidir — bank kreditin qaytarılmasını məhz bununla yoxlayır.
AKİA kimə və necə kredit verir?
AKİA — Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyidir. Prezidentin 19 dekabr 2018-ci il tarixli 413 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş Qaydalara əsasən, güzəştli kreditlər sahibkarlıq subyektlərinə və ailə kəndli təsərrüfatlarına kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı, emalı, saxlanması və satışı üçün verilir.
Agentlik birbaşa kredit vermir: vəsait akia.gov.az-da siyahısı dərc olunmuş müvəkkil kredit təşkilatları — banklar, lizinq və bank olmayan kredit təşkilatları vasitəsilə ayrılır. Onların Agentlik qarşısında öhdəlikləri borcalanla münasibətlərindən asılı deyil, ona görə də bank kredit barədə qərarı layihəni özü təhlil edərək verir. Kənd təsərrüfatı texnikasının və damazlıq heyvanların alışı üçün isə öz şərtləri olan ayrıca proqramlar fəaliyyət göstərir.
akia.gov.az-da hansı şərtlər dərc olunub?
| Kreditin növü | Məbləğ, AZN | Müddət | Güzəşt müddəti |
|---|---|---|---|
| Mikrokredit | 15 000-dək | 3 ilədək | 12 ayadək |
| Kiçikhəcmli | 15 001 – 30 000 | 3 ilədək | 18 ayadək |
| Ortahəcmli | 30 001 – 100 000 | 3 ilədək | 18 ayadək |
| İrihəcmli | 100 001 – 200 000 | 5 ilədək | 24 ayadək |
Bağçılıq layihələri üçün müddət 6 ilədək, güzəşt müddəti isə 36 ayadəkdir. Güzəştli kreditlər üzrə faiz dərəcəsi illik 7%-dək, kənd təsərrüfatı kooperativləri üçün 5%-dək, mikrokreditlər üzrə isə 12%-dəkdir.
Aqrar layihənin biznes planı nəyi göstərməlidir?
- Torpağı: mülkiyyət və ya icarə hüququnu və sahəni. Torpaq sənədi və EKTİS (Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemi) arayışı tələb olunan sənədlərin siyahısına daxildir.
- Texnologiyanı: bitkilər və ya heyvanların sayı, sortlar və cinslər, aqrotexnika, suvarma, texnika.
- Məhsuldarlığı — kataloqdakı maksimumu deyil, konkret region üçün əsaslandırılmış göstəricini.
- Aylar üzrə mövsümi pul axınını: xərclər nə vaxt, gəlir nə vaxt. Tələb olunan güzəşt müddəti bundan asılıdır.
- Satışı: emal müəssisələri, topdan alıcılar, ixrac, saxlama.
- Təminatı: qiymətləndirmə aktı ilə girov və zaminlər — bank bu sənədləri müraciətlə birlikdə tələb edir.
Aqrar biznes planlar ən çox harada zəif olur?
Aqrar layihələrdə əsas risk vaxtdır. Bağ ilk ildən bar vermir, heyvandarlıqda məhsuldarlıq tədricən artır, məhsuldan gəlir isə mövsümdə bir dəfə gəlir. Plandakı ödəniş qrafiki bioloji dövrlə üst-üstə düşmürsə, bank bunu dərhal görür. İkinci tez-tez rast gəlinən problem — region və məhsulun keyfiyyəti nəzərə alınmadan götürülmüş məhsuldarlıq və qiymətlərdir.
— SME: Aqrar layihələrdə təqvimdən başlayırıq: əkin nə vaxtdır, ilk məhsul nə vaxt olacaq, real pul nə vaxt daxil olacaq. Kredit müddətini və güzəşt dövrünü AKİA-nın şərtləri çərçivəsində məhz bu təqvimə uyğunlaşdırırıq — plan bankın yoxlamasından belə keçir.
Tez-tez verilən suallar
AKİA birbaşa kredit verirmi?
Xeyr. akia.gov.az-dakı siyahıdan müvəkkil kredit təşkilatına müraciət etmək lazımdır: layihəni o qiymətləndirir və krediti rəsmiləşdirir.
Mikrokredit üçün biznes plan lazımdırmı?
Mikrokredit üzrə təhlil daha sadədir, lakin bank yenə də kreditin hansı gəlir hesabına və hansı aylarda qaytarılacağını görməlidir.
AKİA kreditini bağ salmaq üçün götürmək olarmı?
Bəli. Bağçılıq layihələri üçün daha uzun müddət — 6 ilədək — və 36 ayadək güzəşt müddəti nəzərdə tutulub.
Kənd təsərrüfatı texnikasının alışı necə maliyyələşdirilir?
AKİA-nın öz şərtləri olan ayrıca texnika proqramı ilə. O da müvəkkil kredit təşkilatları vasitəsilə rəsmiləşdirilir.
Məlumat arayış xarakteri daşıyır və fərdi məsləhəti əvəz etmir. AKİA-nın şərtləri dəyişə bilər — aktual şərtləri akia.gov.az-da dəqiqləşdirin və ya SME ilə əlaqə saxlayın.
Aqrar layihə hazırlayırsınız? SME AKİA-nın və tərəfdaş bankın tələblərinə uyğun biznes plan hazırlayacaq.
Mövzunun tam icmalı: Azərbaycan Üçün Biznes Planı: İnvestorlar və Banklar Nə Gözləyir
Mənbələr
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyi — akia.gov.az: aşağı faizli kreditlərin və mikrokreditlərin şərtləri, tələb olunan sənədlər, müvəkkil kredit təşkilatlarının siyahısı, 19.12.2018-ci il tarixli 413 nömrəli Fərman və Qaydalar; yoxlanılıb 05.10.2026.
Yoxlanılıb: oktyabr 2026.
