Bir çox xarici sahibkar Azərbaycanda şirkəti hələ köçməzdən əvvəl — ümumiyyətlə Bakıya gəlmədən — qeydiyyata almaq istəyir. Yaxşı xəbər budur ki, əksər hallarda bu mümkündür, son illərdə isə xarici təsisçilər üçün elektron qeydiyyat xeyli sadələşib.

Qısa cavab: Bəli. Azərbaycanda MMC-ni şəxsən gəlmədən qeydiyyata almaq olar — apostil və ya leqallaşdırma ilə notarial etibarnamə əsasında nümayəndə vasitəsilə, yaxud müraciət edənin gücləndirilmiş elektron imzası varsa, onlayn. Xarici investisiyalı MMC-nin dövlət qeydiyyatı 2 gün çəkir. Şəxsi iştirak ən çox bank hesabının açılması mərhələsində tələb olunur — qayda bankdan asılıdır.

Şirkəti gəlmədən necə qeydiyyata almaq olar?

İki işlək yol var və onları birləşdirmək də mümkündür.

Kommersiya hüquqi şəxslərini İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti qeydiyyata alır. Xarici investisiyalı MMC-nin elektron dövlət qeydiyyatı 2 gün ərzində aparılır.

Onlayn qeydiyyat üçün nə lazımdır?

MMC-nin onlayn qeydiyyatı vergi xidmətinin “Kommersiya hüquqi şəxslərin onlayn qeydiyyatı” elektron xidməti vasitəsilə aparılır və gücləndirilmiş elektron imza ilə imzalanır. 2024-cü ilin iyulundan elektron qeydiyyatda təsisçi təkcə xarici fiziki şəxs deyil, xarici hüquqi şəxs də ola bilər. Elektron apostil verilmiş sənədlər (Haaqa Konfransının e-APP proqramı) qəbul edilir, onların tərcüməsini isə notarius “Elektron notariat” sistemi vasitəsilə distant qaydada təsdiqləyir.

Əsas məsələ elektron imzadır:

• Azərbaycanda ASAN İmza — əcnəbilər üçün müvəqqəti və ya daimi yaşamaq icazəsi əsasında verilir.
• Qeyri-rezidentlər üçün sertifikat — xaricdə yaşayan əcnəbilər Azərbaycanın diplomatik nümayəndəlikləri vasitəsilə elektron imza sertifikatı üçün müraciət edə bilərlər; belə sertifikatın etibarlılıq müddəti 3 ildir.
• Elektron imza olmadan — qeydiyyatı etibarnamə əsasında nümayəndə aparır.

Xaricdən etibarnamə necə rəsmiləşdirilir?

Etibarnamə olduğunuz ölkədə notarius qarşısında imzalanır və Azərbaycanda istifadə üçün təsdiqlənir. 1961-ci il Haaqa Konvensiyasının iştirakçısı olan ölkələr üçün (Azərbaycan 2005-ci ildən iştirakçıdır; məsələn, Türkiyə və Rusiya da iştirakçıdır) apostil kifayətdir, digər ölkələr üçün Azərbaycan səfirliyi vasitəsilə konsul leqallaşdırması lazımdır. Sonra etibarnamə Azərbaycan dilinə tərcümə edilir və tərcümə notariat qaydasında təsdiqlənir. Etibarnamədəki səlahiyyətlər nümayəndənin sizin adınızdan edəcəyi bütün hərəkətləri əhatə etməlidir — ona görə də mətni əvvəlcədən razılaşdırmaq daha yaxşıdır.

Şəxsi gəliş harada yenə də lazım ola bilər?

Qeydiyyat yeganə mərhələ deyil. Şəxsi iştirak ən çox bank hesabının açılmasında tələb olunur. Mərkəzi Bankın qaydaları rezident hüquqi şəxs üçün hesabın distant açılmasına — gücləndirilmiş elektron imza və video zənglə — imkan verir, lakin bu xidməti bütün banklar təklif etmir. Digər hallarda imzanın həqiqiliyi imza sahibinin şəxsən iştirakı ilə təsdiqlənir. Azərbaycanda qeydiyyata alınmış şirkət rezidentdir, ona görə də distant variant onun üçün prinsipcə mümkündür; şərtləri seçdiyiniz bankda əvvəlcədən dəqiqləşdirin.

Ayrıca məsələ — direktor və ya təsisçi Azərbaycanda yaşamağı və işləməyi planlaşdırırsa, yaşamaq icazəsidir: o, Dövlət Miqrasiya Xidmətində öz əsasları üzrə rəsmiləşdirilir.

— SME: Uzaqdan qeydiyyat işlək ssenaridir: etibarnamə sizin ölkənizdə rəsmiləşdirilir, Bakıda qeydiyyatı isə biz aparırıq. Məsləhətimiz — notariusa getməzdən əvvəl etibarnamənin mətnini və sənəd siyahısını bizimlə razılaşdırın ki, apostil bir dəfə vurulsun. Bankı da əvvəlcədən seçin: hesab açılmasına dair tələblər banklar arasında fərqlənir.

Tez-tez verilən suallar

Azərbaycanda MMC-ni heç gəlmədən qeydiyyata almaq olarmı?
Bəli. Qeydiyyatı apostil və ya leqallaşdırma ilə notarial etibarnamə əsasında nümayəndə vasitəsilə, yaxud gücləndirilmiş elektron imza ilə onlayn aparmaq olar.

ASAN İmza mütləq lazımdırmı?
Xeyr. Elektron imza onlayn qeydiyyat üçün lazımdır. O olmadan qeydiyyatı etibarnamə əsasında nümayəndə aparır.

Bank hesabını uzaqdan açmaq olarmı?
Bank bu xidməti təklif edirsə, Mərkəzi Bankın qaydaları rezident hüquqi şəxs üçün gücləndirilmiş elektron imza və video zənglə buna imkan verir. Əks halda imzanın həqiqiliyi imza sahibinin şəxsən iştirakı ilə təsdiqlənir.

Qeydiyyat nə qədər vaxt aparır?
Xarici investisiyalı MMC-nin dövlət qeydiyyatı 2 gündür. Əsas vaxt sənədlərin xaricdə hazırlanmasına, apostillənməsinə və tərcüməsinə gedir.

Məlumat arayış xarakteri daşıyır və fərdi məsləhəti əvəz etmir. Bankların və dövlət qurumlarının tələbləri dəyişə bilər — aktual qaydanı dəqiqləşdirin və ya SME ilə əlaqə saxlayın.

Azərbaycanda şirkəti gəlmədən açmaq istəyirsiniz? Etibarnamə əsasında qeydiyyatı SME aparacaq.

Mövzunun tam icmalı: Azərbaycanda Şirkət Qeydiyyatı: Əsas Addımlar və Tələblər

Mənbələr

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti — taxes.gov.az: “Kommersiya hüquqi şəxslərin onlayn qeydiyyatı” elektron xidməti (19.12.2024); yerli və xarici investisiyalı MMC-lərin elektron dövlət qeydiyyatı prosedurlarının eyniləşdirilməsi (08.07.2024); xarici sənədlərin leqallaşdırılması qaydası.
ASAN xidmət — asan.gov.az: ASAN İmza sertifikatının verilməsi üçün sənədlər.
Azərbaycan XİN — səfirliklərin saytları (ankara.mfa.gov.az, stockholm.mfa.gov.az): qeyri-rezidentlərə elektron imza sertifikatının verilməsi.
Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı — cbar.az: Bank hesablarının açılması, aparılması və bağlanması Qaydaları (04.02.2022-ci il tarixli 04/2 nömrəli qərar).
HCCH — Apostil Konvensiyasının iştirakçılar cədvəli (yenilənib 30.06.2026).
U.S. International Trade Administration — Azerbaijan Country Commercial Guide, Establishing an Office (12.01.2026).
Yoxlanılıb: oktyabr 2026.