Azerbaycan’da iş kuran bir yabancının ilk karşılaştığı konulardan biri VÖEN’dir. Ama bu numara her zaman size şahsen gerekmez: bazen şirket alır, bazen girişimcinin kendisi. Hangi durumda ve nasıl olduğunu aşağıda anlatıyoruz.
Kısa cevap: VÖEN, vergi kaydı sırasında verilen vergi kimlik numarasıdır. Bir yabancı limited şirket (MMC) kurarsa VÖEN’i tescil sırasında şirketin kendisi alır; bunun için oturma izni gerekmez. Şahsi VÖEN ise örneğin bireysel girişimci olarak çalışmak için (yabancılar Devlet Göç Hizmeti’nin verdiği kartı sunar) ve bazı gelir türlerinde gerekir.
VÖEN nedir?
VÖEN (vergi ödəyicisinin eyniləşdirmə nömrəsi), vergi dairesinin bir kişiyi kayda alırken verdiği numaradır. Numarayla birlikte bir kayıt belgesi düzenlenir ve mükellefin elektronik kabinesine gönderilir. Bu numara şirketi veya girişimciyi beyannamelerde, elektronik faturalarda, sözleşmelerde ve bankada tanımlar. Önemli bir nokta: Azerbaycan’da vergiler vatandaşlığa göre değişmez — Vergi Kanunu’nun 3.6. maddesi, gerçek kişilerin vatandaşlığına veya sermayenin kaynağına göre farklı vergi oranları belirlenmesini yasaklar.
Yabancının hangi durumlarda VÖEN’e ihtiyacı olur?
| Durum | VÖEN’i kim alır | Bilinmesi gereken |
|---|---|---|
| Limited şirket kurmak, yabancı sermayeli dahil | Şirket | Devlet Vergi Hizmeti tescil eder; kurucunun oturma izni gerekmez |
| Bireysel girişimci olarak çalışmak | Yabancının kendisi | Yabancılar için kimlik belgesi Devlet Göç Hizmeti’nin verdiği karttır |
| Yabancı şirketin şubesi veya temsilciliği | Şube veya temsilcilik | Devlet Vergi Hizmeti’ne tescil edilir |
| Vergi mukimi, yabancı bir şirketten kâr payı alıyor | Gerçek kişi | Kayda girmeli, VÖEN almalı ve beyanname vermeli (md. 149.2) |
| Gayrimenkul kiraya veriliyor, kiracı vergiyi kesmiyor | Mülk sahibi | Kayda girer ve geliri kendisi beyan eder |
Unutmayın: VÖEN ve şirket tescili bir vergi statüsüdür, otomatik oturma izni gerekçesi değildir. Oturma izni konusunda Devlet Göç Hizmeti kendi kurallarına göre karar verir.
VÖEN nasıl alınır?
Şirket için VÖEN, tescil süreci içinde verilir. Vergi hizmetinin açıklamasına göre olağan elektronik tescil en geç 1 gün, yabancı sermayeli limited şirketin elektronik tescili ise en geç 2 gün içinde tamamlanır.
Gerçek kişi, başvurusunu kimlik belgesinin bir kopyasıyla birlikte yapar. Bu işlem ASAN hizmet merkezlerinde, mükellef hizmet merkezlerinde ya da “Asan imza” gibi güçlendirilmiş elektronik imzayla çevrim içi yapılabilir. 1 Ocak 2026’dan itibaren gerçek kişilerin kayıt başvuruları posta yoluyla kabul edilmiyor — yalnızca şahsen veya elektronik olarak (md. 34.1).
Zamanında kayıt neden önemli?
- 33.4. maddede belirtilen süre içinde kayıt başvurusu yapmamak, Vergi Kanunu’na göre sorumluluk doğurur (md. 58.2).
- VÖEN; elektronik fatura düzenlemek, ticari hesap açmak ve şirketlerle sözleşme yapmak için gereklidir.
- Vergi rejimi ve raporlama mükellef statüsüne bağlıdır ve kayıt sırasında seçilir.
- Zamanında kayıt sonraki adımları kolaylaştırır: banka, lisanslar, KDV (ƏDV) mükellefleriyle çalışma.
— SME: Yabancılar sıklıkla şirketin VÖEN’i ile şahsi VÖEN’i karıştırıyor. Başvurudan önce mükellefin kim olacağına karar verin — şirket mi, siz mi: vergi rejimi, raporlama ve önce oturma izni gerekip gerekmediği buna bağlı. Bunu ilk görüşmede netleştiriyoruz; böylece gereksiz bir şey tescil edilmiyor, zorunlu bir şey de atlanmıyor.
Sıkça sorulan sorular
VÖEN almak için oturma izni gerekir mi?
Şirket için hayır: yerleşik olmayan kişiler yabancı sermayeli limited şirket kurabilir. Bireysel girişimci olarak çalışmak için ise yabancıların belge listesinde Devlet Göç Hizmeti’nin verdiği kart yer alıyor; yani önce oturma izni gerekir.
VÖEN almak ne kadar sürer?
Şirket VÖEN’ini tescil sırasında alır: yabancı sermayeli limited şirketin elektronik tescili en geç 2 gün sürer. Gerçek kişinin mesai saatlerinde yaptığı elektronik başvuru aynı gün değerlendirilir.
Yabancı ne zaman Azerbaycan’ın vergi mukimi olur?
Temel ölçüt, bir takvim yılında ülkede 182 günden fazla kalmaktır. Ek ölçütler de var, bu yüzden durumu bireysel olarak kontrol etmek en iyisi.
VÖEN başvurusu posta ile gönderilebilir mi?
1 Ocak 2026’dan itibaren hayır. Gerçek kişiler şahsen veya elektronik olarak başvurur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, bireysel danışmanlığın yerini tutmaz. Vergi kuralları değişebilir — güncel koşulları teyit edin ya da SME ile görüşün.
Azerbaycan’da iş kuruyorsunuz ve hangi VÖEN’e ihtiyacınız olduğundan emin değil misiniz? SME ile görüşün.
Konunun tam özeti: Azerbaycan’da Şirket Nasıl Kurulur? Adım Adım Rehber (2026)
Kaynaklar
Devlet Vergi Hizmeti — taxes.gov.az: “Suallar və cavablar” No. 11199, 21.09.2026 (yerleşik olmayanların limited şirketi, tescil süreleri, Vergi Kanunu md. 3.6) ve No. 11139, 01.09.2026 (VÖEN alma usulü); “Vergi bələdçisi” ve “Fiziki şəxslər üçün” (yabancılar için belgeler, elektronik kabine); “Vergi Məcəlləsində edilmiş dəyişikliklər: suallar və cavablar” (2026) — md. 34.1, 58.2, 149.2, kira geliri. PwC Worldwide Tax Summaries, Azerbaijan — Individual: Residence, 28.09.2026.
Son kontrol: Ekim 2026.
