Şube, yabancı bir şirketin ayrı bir tüzel kişi kurmadan Azerbaycan’da faaliyete başlamasının en pratik yollarından biri. İşin püf noktası evraklarda: belgelerin neredeyse tamamını ana şirket kendi ülkesinde hazırlıyor ve kaydın ne kadar hızlı biteceği bu belgelerin ne kadar eksiksiz olduğuna bağlı.
Kısa cevap: Azerbaycan’da yabancı bir ticari şirketin şubesini Ekonomi Bakanlığına bağlı Devlet Vergi Servisi, eksiksiz dosya teslim edildikten sonra 2 gün içinde kaydeder. Şube açmak için gerekli evraklar ana şirketten gelir: şube açma kararı, şube yönetmeliği, ana şirketin kayıt belgeleri ve şube müdürüne vekaletname — apostilli ya da konsolosluk onaylı, Azerbaycan diline noter onaylı tercümesiyle birlikte.
Şube nedir, limited şirketten farkı ne?
Şube, yabancı şirketin ayrı bir birimidir; bağımsız bir tüzel kişi değildir. Ana şirket adına ve onun onayladığı yönetmeliğe göre faaliyet gösterir, şubenin borç ve yükümlülüklerinden ise ana şirketin kendisi tam olarak sorumludur. Şube müdürünü ana şirket atar; müdür, kendisine verilen vekaletnamenin sınırları içinde hareket eder.
Bununla birlikte şube, Azerbaycan mevzuatının yasaklamadığı her türlü faaliyeti yürütebilir — yani tam anlamıyla ticari faaliyet gösterebilir. Şirketin ülkede satış yapmadan yalnızca kendi çıkarlarını temsil etmesi yeterliyse genellikle temsilcilik tercih edilir. Ayrı sorumluluk ve kendi ortaklarına sahip bir yapı önemliyse limited şirket (MMC) daha uygundur.
Şubeyi kim kaydeder, ne kadar sürer?
Yabancı ticari tüzel kişilerin şube ve temsilciliklerini Azerbaycan Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığına bağlı Devlet Vergi Servisi kaydeder. Süre, eksiksiz dosyanın tesliminden itibaren 2 gündür. Yabancı kâr amacı gütmeyen kuruluşların şube ve temsilciliklerini ise vergi servisi değil, Adalet Bakanlığı kaydeder.
Pratikte zamanın büyük kısmı Bakü’deki kaydın kendisine değil, ana şirket belgelerinin hazırlanmasına, apostil işlemine ve tercümesine gider.
Azerbaycan’da şube açmak için gerekli evraklar nelerdir?
| Belge | Neyi gösterir |
|---|---|
| Ana şirketin yetkili organının kararı | Şubenin açılmasını ve şube müdürünün atanmasını |
| Şube yönetmeliği (əsasnamə) | Şubenin amacını, haklarını ve yönetim düzenini; ana şirket tarafından onaylanır |
| Ana şirketin kayıt belgeleri | Ana şirketin var olduğunu: kayıt belgesi, ticaret sicili kaydı (sicil özeti), esas sözleşme |
| Şube müdürüne vekaletname | Müdürün şirket adına işlem yapma yetkisini (aslı ya da noter onaylı sureti) |
| Azerbaycan’da hazırlanan belgeler | Başvuru formu, şube müdürünün kimlik belgesi sureti, devlet harcının ödendiğini gösteren belge, dosyayı vekil teslim ediyorsa onun vekaletnamesi |
Bankalar ve sigorta şirketleri için ayrıca yetkili kurumun onayı gerekir.
Apostil ve tercüme gerekli mi?
Evet. Yurt dışında düzenlenen belgelerin Azerbaycan’da kullanılabilmesi için onaylanması, ardından Azerbaycan diline çevrilip tercümenin noterce onaylanması gerekir. Yöntem, belgenin düzenlendiği ülkeye göre değişir:
- Apostil — 1961 Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkeler için. Azerbaycan 2005’ten beri taraftır; örneğin Türkiye ve Rusya da taraf ülkeler arasında. Bu yüzden Türkiye’den gelen belgelere konsolosluk tasdiki yerine apostil alınır.
- Konsolosluk tasdiki — sözleşmeye taraf olmayan ülkeler için, Azerbaycan’ın o ülkedeki diplomatik temsilciliği aracılığıyla.
- Basitleştirilmiş usul — Azerbaycan’ın onayladığı 2002 tarihli BDT Hukuki Yardım Sözleşmesi’ne taraf ülkelerin belgeleri için.
- Noter onaylı tercüme — tüm yabancı belgeler için Azerbaycan diline.
— SME: Şube kaydını çoğu zaman Azerbaycan’ın şartları değil, ana şirketin evrakı geciktirir: şirket unvanı sicil özetinde ve esas sözleşmede farklı yazılmıştır, vekaletnamede gereken yetkiler eksiktir ya da apostil yanlış belgeye alınmıştır. Biz karar, yönetmelik ve vekaletname taslaklarını imzalanıp apostillenmeden önce kontrol ediyoruz — böylece belgeleri ikinci kez göndermek gerekmiyor.
Sıkça sorulan sorular
Şube tüzel kişi midir?
Hayır. Şube, yabancı şirketin bir birimidir; ana şirketin yönetmeliğine göre çalışır, yükümlülüklerinden ana şirket sorumludur.
Şube müdürü yabancı olabilir mi?
Evet. Müdürü ana şirket atar ve müdür şirketin vekaletnamesiyle hareket eder. Yabancı bir şirketin şubesinde müdür ya da müdür yardımcısı olmak, geçici oturma izni gerekçelerinden biridir; kararı Devlet Göç Servisi verir.
Şube kaydı ne kadar sürer?
Kaydın kendisi, eksiksiz dosya teslim edildikten sonra 2 gündür. Toplam süre, ana şirketin belgeleri ne kadar hızlı hazırlayıp apostil ve tercüme işlemlerini tamamladığına bağlıdır.
Şube ile temsilcilik arasındaki fark nedir?
Şube, ana şirket adına ticari faaliyet yürütebilir; temsilcilik ise öncelikle şirketin çıkarlarını temsil etmek ve korumak için kurulur. İkisi de tüzel kişi değildir ve aynı usulle kaydedilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, bireysel danışmanlığın yerini tutmaz. Belge şartları değişebilir — güncel usulü teyit edin ya da SME ile görüşün.
Azerbaycan’da şube mi açıyorsunuz? Evrak kontrolünü ve kaydı SME üstlenir.
Konunun tam özeti: Azerbaycan’da Şirket Nasıl Kurulur? Adım Adım Rehber (2026)
Kaynaklar
Ekonomi Bakanlığına bağlı Devlet Vergi Servisi — taxes.gov.az: yabancı ticari tüzel kişinin şube veya temsilciliğinin kaydı için gerekli belgeler (2022 sürümü), yerleşik olmayan tüzel kişinin şubesi için örnek yönetmelik, belgelerin tasdik usulü.
Adalet Bakanlığı — justice.gov.az: yabancı kâr amacı gütmeyen kuruluşların şube ve temsilciliklerinin kaydı.
Devlet Göç Servisi — migration.gov.az: geçici oturma izni gerekçeleri (güncelleme 20.01.2023).
HCCH — Apostil Sözleşmesi taraflar tablosu (güncelleme 30.06.2026).
U.S. International Trade Administration — Azerbaijan Country Commercial Guide, Establishing an Office (12.01.2026).
Son kontrol: Ekim 2026.
