Temsilcilik, yabancı bir şirketin Azerbaycan’da varlık göstermesinin en “hafif” yolu. Pazara, iş ortaklarına ve kamu kurumlarına yakın olmanız gereken, ancak ülkede henüz kendi satışınızı planlamadığınız durumlar için uygundur.
Kısa cevap: Temsilcilik, yabancı bir şirketin Azerbaycan’daki çıkarlarını temsil eden ve koruyan ayrı bir birimidir. Tüzel kişi değildir ve asıl ticari faaliyet için tasarlanmamıştır — bunun için şube ya da limited şirket açılır. Ticari bir şirketin temsilciliğini Ekonomi Bakanlığına bağlı Devlet Vergi Servisi, eksiksiz dosya teslim edildikten sonra 2 gün içinde kaydeder.
Temsilciliğin şubeden ve limited şirketten farkı ne?
Üç yapıyı da aynı kurum kaydeder, ancak amaçları ve sorumlulukları farklıdır.
| Kriter | Temsilcilik | Şube | Limited şirket (MMC) |
|---|---|---|---|
| Tüzel kişilik | Yok | Yok | Var |
| Temel amaç | Şirketin çıkarlarını temsil etmek ve korumak | Ticari faaliyet dahil şirketin işlevlerinin tamamı veya bir kısmı | Bağımsız iş |
| Yükümlülüklerden kim sorumlu | Ana şirket | Ana şirket | Şirketin kendisi |
| Yönetici | Şirket atar, vekaletnameyle hareket eder | Şirket atar, vekaletnameyle hareket eder | Ortakların atadığı müdür |
Şubeden temel fark amaçtadır. Şube, kanunla yasaklanmamış her faaliyeti yürütebilir; temsilcilik ise şirketin ülkede temsil edilmesi için kurulur. Planlarınızda Azerbaycan’da satış, yerel müşterilere hizmet ve gelir varsa, baştan şube ya da limited şirket seçmek daha pratiktir.
Temsilcilik genellikle ne için açılır?
Temsilciliği, sahada kalıcı bir varlığa ve irtibat kişisine ihtiyaç duyan şirketler tercih eder. Tipik görevler:
- pazar araştırması, iş ortağı, distribütör ve tedarikçi bulma;
- marka tanıtımı, fuarlara ve görüşmelere katılım;
- kamu kurumları ve iş dünyası dernekleriyle iletişim;
- ana şirketin ülkedeki proje ve sözleşmelerinin koordinasyonu;
- ana şirketin mevcut müşterilerine destek.
Temsilcilik kaydı nasıl yapılır?
Yabancı ticari tüzel kişilerin temsilcilik ve şubeleri aynı usulle kaydedilir: Ekonomi Bakanlığına bağlı Devlet Vergi Servisi’nde, eksiksiz dosyanın tesliminden itibaren 2 gün içinde. Yabancı kâr amacı gütmeyen kuruluşların temsilciliklerini ise Adalet Bakanlığı kaydeder.
Belgelerin büyük bölümünü ana şirket hazırlar: temsilciliğin açılması ve yöneticinin atanmasına dair karar, temsilcilik yönetmeliği, şirketin kendi kayıt belgeleri (kayıt belgesi, ticaret sicili özeti, esas sözleşme) ve yöneticiye vekaletname. Yabancı belgeler apostil (1961 Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkeler için; Azerbaycan 2005’ten beri taraftır) ya da konsolosluk tasdiki ile onaylanır, ardından Azerbaycan diline çevrilip noterce onaylanır. Başvuru formu, yöneticinin kimlik belgesi sureti ve devlet harcının ödendiğini gösteren belge Azerbaycan’da hazırlanır.
Temsilcilik yöneticisi Azerbaycan’da yaşayabilir mi?
Evet. Yabancı bir tüzel kişinin Azerbaycan’daki temsilciliğinde ya da şubesinde yönetici veya yönetici yardımcısı olmak, geçici oturma izni gerekçelerinden biridir. Her başvuru hakkında kararı Devlet Göç Servisi verir. Şirket merkez ofisten Bakü’ye çalışan gönderiyorsa bu önemli bir kolaylıktır.
— SME: Temsilcilik pazara ilk adım için iyi bir seçenek. Ancak önümüzdeki bir yılın planında Azerbaycan’da satış zaten varsa, kayıt sürecinden iki kez geçmemek için doğrudan şube ya da limited şirket kurmak daha mantıklı. Belgeler hazırlanmadan önce şirketin somut hedeflerine uygun yapıyı seçmenize yardımcı oluyoruz.
Sıkça sorulan sorular
Temsilcilik tüzel kişi midir?
Hayır. Şube gibi temsilcilik de yabancı şirketin bir birimidir ve yükümlülüklerinden ana şirket sorumludur.
Temsilcilik mal ve hizmet satabilir mi?
Temsilcilik, şirketin çıkarlarını temsil etmek ve korumak için kurulur. Azerbaycan’da satış ve hizmet için genellikle şube ya da limited şirket kaydedilir.
Yabancı bir derneğin veya vakfın temsilciliğini kim kaydeder?
Yabancı kâr amacı gütmeyen kuruluşların şube ve temsilciliklerini Adalet Bakanlığı, ticari şirketlerinkini ise Devlet Vergi Servisi kaydeder.
Kayıt ne kadar sürer?
Kaydın kendisi, eksiksiz dosya teslim edildikten sonra 2 gündür. Toplam süre, ana şirket belgelerinin hazırlanmasına, apostil ve tercüme işlemlerine bağlıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, bireysel danışmanlığın yerini tutmaz. Belge şartları değişebilir — güncel usulü teyit edin ya da SME ile görüşün.
Azerbaycan’da temsilcilik mi açıyorsunuz? Yapı seçimini, evrakı ve kaydı SME üstlenir.
Konunun tam özeti: Azerbaycan’da Şirket Nasıl Kurulur? Adım Adım Rehber (2026)
Kaynaklar
Ekonomi Bakanlığına bağlı Devlet Vergi Servisi — taxes.gov.az: yabancı ticari tüzel kişinin şube veya temsilciliğinin kaydı için gerekli belgeler (2022 sürümü), yerleşik olmayan tüzel kişinin şubesi için örnek yönetmelik, belgelerin tasdik usulü.
Adalet Bakanlığı — justice.gov.az: yabancı kâr amacı gütmeyen kuruluşların şube ve temsilciliklerinin kaydı.
Devlet Göç Servisi — migration.gov.az: geçici oturma izni gerekçeleri (güncelleme 20.01.2023).
HCCH — Apostil Sözleşmesi taraflar tablosu (güncelleme 30.06.2026).
U.S. International Trade Administration — Azerbaijan Country Commercial Guide, Establishing an Office (12.01.2026).
Son kontrol: Ekim 2026.
