Alabal\u0131k, Azerbaycan su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011finin en umut verici ni\u015flerinden biri: da\u011f dereleri ve kaynaklar so\u011fuk ve temiz su sa\u011fl\u0131yor, restoranlar ve perakende ise taze bal\u0131\u011fa istikrarl\u0131 talep g\u00f6steriyor. Ama projenin temeli su \u2014 i\u015f plan\u0131 suyun y\u0131l boyu yetece\u011fini ve izinlerin zaman\u0131nda al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamal\u0131.<\/p>\n
K\u0131sa cevap:<\/strong> Azerbaycan’da alabal\u0131k \u00e7iftli\u011fi i\u015f plan\u0131 su kayna\u011f\u0131yla ba\u015flar: so\u011fuk, temiz ve debisi istikrarl\u0131 bir kaynak ile Ekoloji ve Do\u011fal Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n verdi\u011fi, su kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6zel ama\u00e7larla kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin izin gerekir. Plan ard\u0131ndan yavru bal\u0131k kayna\u011f\u0131n\u0131, en b\u00fcy\u00fck gider kalemi olan yemi ve sat\u0131\u015f kanallar\u0131n\u0131 \u2014 restoranlar, perakende ve i\u015fleme \u2014 g\u00f6sterir.<\/p>\n “2026\u20132030 Y\u0131llar\u0131 \u0130\u00e7in Tar\u0131m, Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve Su \u00dcr\u00fcnleri Yeti\u015ftiricili\u011fi \u00dcr\u00fcnlerinin \u00dcretim ve \u0130\u015fleme Sekt\u00f6rlerinin Geli\u015ftirilmesine \u0130li\u015fkin Devlet Program\u0131”, \u00fclkenin su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011fi \u00fcretimini 3,4 bin tondan 7,7 bin tona \u00e7\u0131karmay\u0131 hedefliyor. Cumhurba\u015fkan\u0131’n\u0131n 19 Aral\u0131k 2024 tarihli 253 say\u0131l\u0131 Kararnamesi ile bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011finde yetkili kurum Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 oldu ve bakanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve Su \u00dcr\u00fcnleri Yeti\u015ftiricili\u011fi Merkezi kuruldu. 2026’da onaylanan yeni s\u00fcbvansiyon mekanizmalar\u0131 da ilk kez mersin bal\u0131klar\u0131 ile alabal\u0131\u011f\u0131n da dahil oldu\u011fu salmonidler i\u00e7in \u00fcr\u00fcn s\u00fcbvansiyonu getiriyor.<\/p>\n Bu t\u00fcr alanlar genellikle da\u011fl\u0131k ve da\u011f ete\u011fi b\u00f6lgelerinde bulunur. \u00d6rne\u011fin La\u00e7\u0131n b\u00f6lgesinde alabal\u0131k, Hakari \u00c7ay\u0131’n\u0131n temiz akan suyunda yeti\u015ftiriliyor.<\/p>\n Su kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6zel ama\u00e7larla kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin izin, “Lisanslar ve \u0130zinler Hakk\u0131nda” Kanun’a ekli giri\u015fimcilik faaliyeti izinleri listesinde yer al\u0131yor ve Ekoloji ve Do\u011fal Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan veriliyor. Su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011finin sekt\u00f6rel d\u00fczenlemesi \u2014 \u00e7iftliklerin kayd\u0131 ve denetimi \u2014 Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131’na ait. Proje takviminde su izni, ekipman ve yavru bal\u0131k al\u0131m\u0131ndan \u00f6nce planlanmal\u0131: izin olmadan in\u015faat finansman\u0131n\u0131 bankaya gerek\u00e7elendirmek zordur.<\/p>\n \u2014 SME:<\/strong> Alabal\u0131k projelerinde bankan\u0131n ilk sorusu yaz\u0131n ne kadar su olaca\u011f\u0131. Biz modele ayl\u0131k debi ve su s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015fliyor, \u00fcretim hacmini ortalamaya g\u00f6re de\u011fil en kurak d\u00f6neme g\u00f6re belirliyoruz \u2014 b\u00f6ylece plan kayna\u011f\u0131n verebilece\u011finden fazlas\u0131n\u0131 vaat etmiyor.<\/p>\n<\/blockquote>\nAlabal\u0131k yeti\u015ftiricili\u011fi neden umut verici?<\/h2>\n
Arazi ve su hangi \u015fartlar\u0131 kar\u015f\u0131lamal\u0131?<\/h2>\n
\n
Alabal\u0131k \u00e7iftli\u011fi i\u015f plan\u0131nda neler yer al\u0131r?<\/h2>\n
\n\n
\n \nB\u00f6l\u00fcm<\/th>\n Ne g\u00f6sterilir<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n \n Su ve arazi<\/td>\n Kaynak, mevsimlere g\u00f6re debi ve su s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, arazi kullan\u0131m hakk\u0131<\/td>\n<\/tr>\n \n \u0130zinler<\/td>\n \u00d6zel su kullan\u0131m izni (Ekoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131), Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n yeti\u015ftiricilik \u015fartlar\u0131, veteriner ve g\u0131da denetimi (AQTA)<\/td>\n<\/tr>\n \n Yavru bal\u0131k<\/td>\n Yavru al\u0131m\u0131 ya da kendi kulu\u00e7kahanesi<\/td>\n<\/tr>\n \n Yem<\/td>\n \u00d6zel yem tedarik\u00e7isi, yem d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oran\u0131, ithalatta kur riski<\/td>\n<\/tr>\n \n Sat\u0131\u015f<\/td>\n Restoranlar, market zincirleri, pazarlar; canl\u0131, so\u011futulmu\u015f ya da f\u00fcme bal\u0131k<\/td>\n<\/tr>\n \n Finansal model<\/td>\n Havuz ve su alma yap\u0131s\u0131 yat\u0131r\u0131m\u0131, yeti\u015ftirme s\u00fcresi, sat\u0131labilir bal\u0131k \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131, nakit ak\u0131\u015f\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n Su kullan\u0131m hakk\u0131 nas\u0131l elde edilir?<\/h2>\n
\n
S\u0131k\u00e7a sorulan sorular<\/h2>\n